Waarom een leidingschacht brandwerend uitvoeren?
Leidingschachten voeren leidingen en kabels verticaal door een gebouw. Bij brand kunnen openingen rond doorvoeringen als “schoorsteen” werken, waardoor vuur en rook zich snel verspreiden. Het Bbl (Besluit bouwwerken leefomgeving)stelt daarom eisen aan brand- en rookwerendheid van schachten en scheidingen waar zij doorheen gaan. Per 1 januari 2024 vervangt het Bbl het oude Bouwbesluit 2012. Overheid.nl
Kern van de regelgeving
Brandcompartimentering en WBDBO/BR-eisen – Schachten moeten onderdeel zijn van een voldoende brand- en rookwerende scheiding, afgestemd op de gebruiksfunctie en situering. IPLO (overheid) geeft specifieke schachtregels en uitzonderingen weer. Informatiepunt Leefomgeving
Rookwerendheid (NEN-6075) – Sinds 2021/2024 wordt de weerstand tegen rookdoorgang (WRD) voor scheidingen uitgedrukt in Ra (koude rook) and R200 (warme rook). Componenten (deur, luik, klep) worden op Sa/S200geclassificeerd; de totale WRD (Ra/R200) is de optelsom van lekverliezen van componenten in de scheiding. BBN+2lbpsight.nl+2
Beproevingsnormen (EN-1366) – Voor schachten en doorvoeringen zijn de relevante Europese testnormen:
• EN 1366-5 voor service ducts & shafts (brandwerendheid van horizontale servicekanalen en verticale leidingschachten, brand van binnen én buiten getest; classificatie volgens EN 13501-2). iTeh Standards
• EN 1366-3 voor penetration seals (doorvoeringen) en EN 1366-4 voor lineaire voegen; overzicht van de EN-1366-reeks is bevestigd door BSI. ANSI Webstore
Waar gaat het mis in de praktijk?
Te late integratie – Brandwering van de schacht pas in de eindfase meenemen leidt tot improvisatie en faalkosten. Bouwwereld.nl
Onvolledige afdichting – Doorvoeringen/voegen (kabels, PVC/staal/koper, kabelgoten) worden niet als één systeem ontworpen en beproefd.
Rookwering onderschat – WRD (Ra/R200) wordt verward met componentklassen (Sa/S200), waardoor de totale scheiding alsnog niet voldoet. lbpsight.nl
Eisen vertalen naar detailniveau
Scheidende constructie – Kies een wand/vloer met benodigde brand- en rookwerendheid (compartimentseis) en borg WRD (Ra/R200) voor de hele scheiding. BBN
Leidingschacht zelf – Gebruik oplossingen die aantoonbaar zijn volgens EN 1366-5; let op beproeving van binnen- en buitenbrand en classificatie (E/I + tijd). iTeh Standards
Doorvoeringen – Seal per EN 1366-3 (manchetten, wraps, pluggen, mortels, platen) passend bij leidingtype/diameter; voorkom mix-&-match zonder testrapport. ANSI Webstore
Voegen/randen – Afdicht lineaire aansluitingen rond schacht per EN 1366-4; detailleer toleranties en beweging. ANSI Webstore
Rookwering – Toets de totale WRD (Ra/R200) van de scheiding en onderliggende componenten (Sa/S200), incl. deuren/luiken en kleppen. BBN+1
Ontwerpchecklist “leidingschacht brandwerend”
- Functie & eis – Bepaal compartiment- en WRD-eis (Ra of R200) op basis van Bbl/gebruik. bwtinfo.nl
- Schachtsysteem – Selecteer een EN 1366-5-beproefd schachtconcept (verticale shaft). iTeh Standards
- Doorvoeringen – Specificeer per leiding/kabelgoot de EN 1366-3 afdichting + max. vulling/afstand. ANSI Webstore
- Voegen – Neem EN 1366-4 voegafdichtingen op voor naad- en randdetails. ANSI Webstore
- Rookwering – Bereken/onderbouw Ra/R200 van de volledige scheiding; controleer componenten op Sa/S200. BBN+1
- Documentatie – Leg testrapporten/classificatiebladen en montage-instructies vast voor oplevering/inspectie (WRD-onderbouwing). Efectis
Prefab aanpak (faalkosten beperken)
Een prefab schachtelement dat integraal op EN 1366-5 is afgestemd en waarin EN 1366-3/-4 details al zijn voorontworpen, verkleint installatiefouten en versnelt oplevering. Overheidsbronnen benadrukken dat schachtregels en WBDBO/BR-eisen projectspecifiek zijn; prefab maakt die aantoonbaarheid eenvoudiger. Informatiepunt Leefomgeving+1
Fire Stack Element Oplossing
Fire Stack Element levert een prefab, plug-and-play schachtelement waarmee u leidingschachten brandwerend én rookwerend uitvoert:
• Integraal schachtconcept afgestemd op EN 1366-5 (schacht), EN 1366-3 (doorvoeringen) en EN 1366-4 (voegen). iTeh Standards+1
• WRD-onderbouwing (Ra/R200) op scheidingsniveau; componenten Sa/S200 waar nodig. BBN
• Snel te monteren; lagere faalkosten; compleet dossier (foto’s/rapporten) voor oplevering en audits. Efectis
Veelgemaakte fouten (en hoe u ze vermijdt)
• Alleen componenten kiezen op Sa/S200 zonder de totale WRD (Ra/R200) van de scheiding te berekenen. Oplossing: werk met een WRD-optelsom en documenteer. BBN
• Schacht testen negeren – geen EN 1366-5 onderbouwing voor het schachtsysteem zelf. Oplossing: vraag om test/classificatie volgens EN 13501-2. iTeh Standards
• Doorvoeringen ad-hoc – gemengde afdichtingen zonder testrapport. Oplossing: per leidingtype een bewezen EN 1366-3 detail. ANSI Webstore
• Voegen vergeten – rand- en aansluitvoegen niet conform EN 1366-4. Oplossing: voegkit/blokken volgens testrapporten opnemen. ANSI Webstore
Een brandwerende leidingschacht vraagt om drie pijlers:
1) Bbl-conforme compartimentering en rookwerendheid (WRD Ra/R200), 2) systeemtests volgens EN 1366-5 (schacht), EN 1366-3 (doorvoeringen) en EN 1366-4 (voegen), 3) aantoonbaarheid via complete documentatie. Met een prefab aanpak (zoals Fire Stack Element) versnelt u de uitvoering en blijft de compliance helder aantoonbaar.
